De appartementen en eengezinswoningen die Brink Architecten heeft ontworpen, zijn geïnspireerd door de negentiende eeuwse Crooswijkse baksteenarchitectuur. Maar ook door de manier waarop de wijkbewoners zich de stoepen en portiekjes eigen maakten, door er bloembakken of bankjes te plaatsen en zo de buitenruimte te verbinden met hun huis.

Dit contact tussen de bewoner en zijn omgeving is vertaald naar sfeervolle woningen met veranda’s, erkers, balkonnetjes en openslaande deuren. Brink Architecten heeft de oude baksteentraditie van Crooswijk, met bijzondere metselwerkverbanden en details bij de entrees, op een hedendaagse manier laten terugkomen in de ontwerpen. Zo worden de begane grond, de dakranden en de entrees van de Huizen gemarkeerd door staand en verspringend metselwerk. Het reliëf in het metselwerk levert een prachtige lichtval van schaduw en zonnige vlakken in de gevels.

Verder zijn ornamenten van bloempatronen, uitgevoerd in stalen panelen, in de bakstenen gevels opgenomen. Ze geven de eengezinswoningen en appartementen-gebouwen een geheel eigen en stoer karakter. Elk Huis heeft specifieke bloemelementen die de identiteit van de woning versterken. Zo worden de veranda’s van de bloempanelen gemaakt en de erkers die overhoeks zicht geven op de straat, krijgen een verdiepingshoog bloemenelement. Samen vormen de woningen 1 architectuurfamilie.

De architecten van Drost + Van Veen hebben het ontwerp geleverd voor 39 eengezinswoningen en 84 appartementen verdeeld over 8 Huizen. Opvallend aan deze ontwerpen is dat traditie en moderniteit naadloos in elkaar overlopen. 

Simone Drost: “We zijn erin geslaagd om de baksteendecoraties, die zo kenmerkend waren voor de oorspronkelijke Crooswijkse woningen, op een eigentijdse manier te laten herleven in de gevels van de nieuwe Huizen. Zonder twijfel valt het baksteenreliëf het meest op. Deze bijzondere baksteenpatronen zijn ontwikkeld in samenwerking met beeldend kunstenares Rita Verhoeven. Voor de realisatie van deze reliëfs is een nieuw type baksteen ontwikkeld: gele en rode stenen die voorzien zijn van bolletjes.”

Op vele manieren vormt het baksteenreliëf de leidraad voor het uiterlijk van de woningen. Zo worden de onderzijden en daklijsten van de gevels voorzien van naar voren of naar achter liggende metselwerkvlakken, in verscheidene metselwerkverbanden. Opvallende onderdelen binnen deze metselwerkvlakken zijn de entreepartijen van de Huizen en de Franse balkons. Alle raamopeningen lopen door tot de vloer en zijn te openen. De entrees van de Huizen ogen als rijke, traditionele toegangspartijen met de grandeur van vroeger, maar met een verschijningsvorm van vandaag.

De door De Zwarte Hond ontworpen Huizen zijn geïnspireerd op het oude Crooswijk. Ze kenmerken zich door een rijke detaillering, die geldt als hedendaagse vertaling van de prachtige metselwerkdetails die de oude Crooswijkse woningen opsierden. Er is gekozen voor een baksteen met een intense kleur om een ambachtelijke levendigheid uit te stralen.

De eengezinswoningen krijgen, door een verticale belijning in het metselwerk, een eigen uitstraling in het geheel. Deze belijning is onder andere doorgezet in de voordeuren en verticale strookramen die voor een bijzonder spel van licht en schaduw zorgen. Door de grote raamoppervlakken komt er in de eengezinswoningen veel daglicht binnen.

De gevels van de appartementen zijn horizontaal georganiseerd. Zo bestaat het metselwerk uit dikke en dunne lagen, wat de horizontale belijning extra accentueert. Daarnaast zijn de appartementen voorzien van grote horizontale raampartijen voor een panoramisch uitzicht. Deze ramen zijn omkaderd met witte banden die refereren naar de oud-Crooswijkse erkers. Door een terugspringende bovenste verdieping ontstaat een bijzondere dakbeëindiging.

De Zwarte Hond heeft ook de brede school ‘Huys ten Krooswijk’ ontworpen. Deze school, kinderdagverblijf, buurthuis en sportvoorziening is in 2009 gebouwd en staat aan het Paradijsplein. Het gebouw kenmerkt zich door zowel horizontale als verticale accenten en heeft dezelfde karakteristieken als de eengezinswoningen en appartementen.

Op diverse locaties binnen Wandeloord heeft Geurst & Schulze architecten een ontwerp gemaakt voor 97 appartementen en 18 herenhuizen. Hierin lieten zij zich inspireren door de statige panden langs de avenues in Brussel en Antwerpen, hetgeen terug te zien is in het gebruik van kwalitatief hoogwaardige gevelstenen.

De gevelornamenten, die zo kenmerkend zijn voor de authentieke Crooswijkse huizen, zijn door Geurst & Schulze op subtiele wijze in het ontwerp verwerkt. De ornamenten zijn op verschillende plaatsen in de gevel als motief in het metselwerk opgenomen.

De gevels worden afwisselend opgebouwd uit zowel de gestructureerde als de gladde zichtzijde van de warm gekleure baksteen, waardoor een subtiel nuanceverschil ontstaat. De onderzijde, dakrand en raamomlijsting van het gebouw zijn voorzien van zogenaamd ‘architectonisch’ beton. Dit beton heeft een behandeling ondergaan waardoor het een fijne structuur heeft gekregen. 

Geen van alle door Geurst & Schulze architecten ontworpen panden zijn identiek. Samen vormen ze een ensemble met geraffineerde verschillen. Gelijkvormige gevelopeningen zijn bijvoorbeeld zowel liggend als staand toegepast en er is een grote diversiteit in de breedte van de panden. De appartementengebouwen zijn voorzien van een bijzondere kapconstructie, waarin de gevel meerdere malen ‘verspringt’. De hierdoor ontstane dakterrassen creëren een aantrekkelijk daklandschap en bieden een prachtig uitzicht richting de Kralingse Plas.

Jeroen Schippers Architecten (JSA) ontwerpt binnen Wandeloord 82 appartementen, verdeeld over 5 Huizen, en 30 eengezinswoningen. Op basis van het Masterplan voor het gebied wordt ingezet op rijk gedetailleerde metselwerkgevels, met ‘Crooswijkse details’ die in de wijk veel voorkwamen. 

Het meest in het oog springende element in de door JSA ontworpen gebouwen is de erker: nagenoeg alle woningen en appartementen hebben een eigentijdse versie van de erkers zoals die in de omgeving in alle soorten en maten voorkomen. De erkers zorgen voor diepte en detail in de gevel, wat de panden een eigentijdse en tegelijkertijd ambachtelijke uitstraling geeft. 

In de Huizen worden de erkers en ramen ingelegd tussen enigszins vooruitgeschoven banden van metselwerk. De hoofdentree van de gebouwen wordt geaccentueerd door middel van de ‘lampion’, een bijzondere erker boven de entreedeur. Deze heeft fraai afgewerkte wanden, wat samen met de verlichting in de hal ’s avonds een sfeervol effect geeft. De entreehal wordt afgewerkt met chique materialen, zoals Belgisch hardsteen op de vloer en een eikenhouten lambrisering. Bij de eengezinswoningen komt op de 1e woonlaag een groot bloemkozijn aan de straatzijde. Het metselwerk rond het bloemkozijn wordt in zogenaamd blokverband aangebracht; de bakstenen worden in vierkante blokken afwisselend horizontaal en verticaal gemetseld, wat een rijke detaillering van het metselwerk oplevert.

NL Architects heeft de ‘specials’ in Nieuw Crooswijk ontworpen. Dit zijn de Huizen die door hun grootte, positie of oriëntatie een bijzondere plek in het stedenbouwkundig plan innemen. Het gaat om 7 appartementengebouwen die veelal op een hoek staan of hoger zijn dan de andere bebouwing, waardoor ze als blikvangers fungeren. 

Eén van de ontwerpen aan de Boezemlaan is het hoogste Huis van de wijk en zal al vanaf de snelweg zichtbaar zijn. De top van het gebouw heeft daarom een bijzondere vorm gekregen, die geldt als icoon voor Nieuw Crooswijk. NL Architects heeft voor alle Huizen een ander ontwerp gemaakt, elk gebaseerd op een eigen thema. Deze thema’s zijn afgeleid van elementen die in de architectuur van het oude Crooswijk voorkwamen, zoals balkons, erkers, bloembakken of overstekken. 

De elementen worden op een eigentijdse wijze geïmplementeerd in de nieuwe Huizen, die hierdoor een geheel eigen identiteit verkrijgen. Voor elk van de door NL Architects ontworpen Huis wordt een andere baksteen gebruikt. Deze stenen krijgen een toplaag (engobe) in verschillende tinten. Ze wijken daarmee van elkaar af, maar behoren toch tot 1 familie.